Dietologėt: Ushqimet e duhura pėr njė trup sa mė nė formė

Mjekja dietologe, Liljana Uruēi, nė njė intervistė pėr “Standard” shpjegon arsyet se pėrse dietologėt janė absolutisht kundėr dietave ekstreme dhe pro njė ushqimi tė shėndetshėm. Ndėrkohė qė dihet se dita-ditės pjesė e jona po bėhen ushqimet e shpejta, mania e shumė vajzave pėr tė qenė sa mė nė formė edhe me dieta ekstreme.

Ndaj dhe mjekja dietologe Uruēi pohon se “nuk janė dietat e rrepta ato qė tė bėjnė tė ndihesh mirė, por regjimi ushqimor vetjak qė secili prej nesh duhet tė mbajė”. Pėr kėtė arsye mjekja jep disa kėshilla se si duhet tė ushqehemi nė kėto ditė ku njė pjesė e mirė janė me pushime pranė bregdetit dhe tė tjerė nė aktivitetin e tyre tė pėrditshėm. Pėr secilėn palė duhet qė ushqimi tė jetė i bollshėm dhe me elementė sa mė tė shėndetshėm pėr organizmin tonė, duke arritur tė kemi njė trup sa mė nė formė dhe me kilogramėt e duhur edhe pas pėrfundimit tė kėtyre ditėve tė ngrohta dhe pushimeve verore.



Pėr t’u dukur sa mė bukur nė plazh shumė prej nesh mbajnė dieta tė rrepta dhe tė pakėshillueshme. Doktoreshė, si mund tė shmangen kėto dieta?

Ėshtė bėrė e modės qė dietat tė merren nga materiale tė ndryshme qė sidomos moshės sė re i bie nė dorė dhe kėto tė mos konsultohen me njė mjeke dietologe. Nuk ėshtė dieta strikte qė tė bėn tė ndihesh mirė, por ėshtė regjimi qė mbajmė, e thėnė ndryshe, stili i jetės qė secili nga ne zhvillon ēdo ditė me njė ushqim tė ekuilibruar dhe me njė jetė aktive, ku kaloritė e marra duhet tė harxhohen gjatė ditės, nė tė kundėrtėn depozitohen nė formėn e dhjamit. Dietat janė individuale nė pėrcaktimin e saj ndikon mosha. Karakteri i punės, aktiviteti fizik gjatė punės, aktiviteti jashtė punės, gjendje fiziologjike tė veēanta.

Cilėt faktorė janė mė tė predispozuar pėr tė ndikuar nė shtimin apo pakėsimin e kilogramėve tė trupit tonė?

Ėshtė mjaft e rėndėsishme qė tė dihet se konsumi i energjisė matet me kilokalori ose kilojaul ku lkk=4.168kj. Rėndėsi tė veēantė ka respektimi i raportit tė proteinave - l -, karbohidrateve - 4 - e lyrave - 1 - plus tė jetė e pasur me vitamina e minerale tė domosdoshme nė organizėm pėr zhvillimin e reaksioneve metabolike. Dietat nėn 1000 kalori nuk janė tė kėshillueshme dhe nė qoftė se janė tė domosdoshme pra njė obezitet duhet tė bėhen nėn kujdesin e dietologut dhe analizave laboratorike pėr tė parė nivelin e mineraleve ulja e tyre shkakton fibrilacion deri nė vdekje tė menjėhershme. Pėr tė mos pasur nevojė pėr dieta, normalisht duhet tė merret ushqimi i ditės nėpėrmjet 4-5 vakteve dhe jo tė njė vakti shumė tė bollshėm sepse organizmi pėrdor ato kalori qė ka nevojė e pjesa tjetėr depozitohet nė formė tė qelizave dhjamore e pjesėn tjetėr tė ditės organizmi pėrdorė qelizat e trupit qė ėshtė e dėmshme pėr organizmin.

Mėngjesi ėshtė i domosdoshėm pėr tė pasur njė ditė me produktive dhe aktive. Qumėsht ose lėngje frutash i freskėt me drithėra integrale tė kufizohen K/H me thithje tė shpejtė tė cilat ulin ndjenjėn e urisė. Brumėrat, sallamet, konservat, ushqimet me lyrė shumė, pijet alkoolike lejohen nė sasi tė vogla 1 gotė vere ose birrė pėr tė pėrmirėsuar oreksin dhe ndihmon digjestionin gjatė ushqimit.

Tejkalimi i sasive tė pijeve alkoolike pėrveē disekuilibrit nutricional mund tė krijojė probleme tė vartėsisė, toksicitetitme, komplikacione tė sėmundjeve si cirroza e disa tipa tumoresh.

Cilat janė ushqimet e duhura. Ēfarė duhet tė konsumojmė mė sė shumti gjatė kėsaj vere?

Nė temperaturat deri nė 35 gradė celsius e mė shumė nuk ka njeri tė mendojė si njė hamės, por mendon si tė freskohet sadopak dhe me ēfarė.

Gjatė verės rekomandohen tė gjitha perimet dhe frutat e tė gjitha ngjyrave mėngjese pėrmbajnė nivel tė lartė uji, organizmit tė etur i ofron edhe elektrolit qė humbin menjėherė nga djersitja e tepėrt.

Perimet dhe frutat janė tė pasura me antioksidant qė i duhen organizmit qė tė mbrohet nga veprimi i radikaleve tė lira qė organizmi ka mė shumicė nga veprimi i shumė faktorėve. Duke pėrfshirė dhe veprimin e rrezeve tė diellit.

Me gjithė zgjedhjet e verės, asnjė kategori ushqimore qė balancon raportin nutricional nuk duhet tė eliminohet plotėsisht pėr kėtė zgjidhen proteina mė tė lehta pėr metabolizmin.

Peshku i bardhė, midhjet, gaforret janė burim i mirė proteinash nė tė njėjtėn kohė janė burim i aminoacideve esenciale.

Soja ėshtė burim i mirė pėr balancim tė dietės ka kualitet tė lartė tė proteinave e mundė tė pėrdoret gjithė vitin.

Nėnproduktet e qumėshtit me nivel tė pėrcaktuar lyre sigurojnė organizmit CA, e

proteina, pėr sa i pėrket djathit duhet tė zgjidhet djathi i njomė jo i staxhionuar.

Trupi nga temperatura e lartė humb me djersė shumė elektorit qė duhet tė zėvendėsohen.

Megjithėse ushqimi ėshtė i ekuilibruar hidratuesi mė i mirė ėshtė uji. Njerėzit e

shėndetshėm duhet tė pinė 0,3 decilitėr lėngje pėr kg tė masės trupore. 2 -2 e gjysmė lėngje nė ditė e nė raste sforcimesh fizike edhe mė shumė.

Pėr tė plotėsuar elektrolitet e humbura mund tė shtoni nė ujė pak kripė gjelle tė zakonshme.

Tė moshuarit, fėmijėt, gratė shtatzėna duhet tė kontrollojnė lėngjet. Pėrveē ujit, nė temperaturat e verės freskues i mirė ėshtė edhe ēaji i ftohtė qė pengon dehidrimin dhe furnizon trupin me nutrientė tė domosdoshme.

Zgjedhje e mirė janė frutat e freskėta, lėngjet jo tė sheqerosura tė frutave, perimeve tė stinės, pėr kėtė janė shalqiri, pjepri domate agrumet sallata brokoli.

Pijet alkoolike e kafeinike nuk janė mjete pėr t’u hidratuar, kanė elemente diuretike.

Lyrat, mishi i kuq e produktet me nivel lyre tė lartė tė reduktohen nė maksimum.

Mos konsumoni ushqime tė ftohta e pije tė ftohta. Freskia qė do merrni ėshtė e momentit e mbeten disa ndjesi tkurrjesh.

Mos tė fillohet dita me kafe. Molla ėshtė e mirė kundėr stresit. Darka e lehtė dhe jo nė orėt e vona ruan shėndetin.

A ėshtė e mundur qė edhe duke bėrė pushime nėn rrezet e diellit apo duke kryer aktivitete tė pėrditshme tė mbahet njė trup nė formė? Ēfarė kėshilloni ju doktoreshė?

Nė radhė tė parė ėshtė e kėshillueshme qė tė ushqeheni me ushqime natyrale e tė eliminoni ushqimet industriale. Ushqehuni me mė shumė mish pule qė ėshtė burim i triptofanit e aminoacideve. Asnjėherė mos kaloni vaktet. N.q.s trupi ėshtė gjatė pa ushqim, bie sheqeri dhe rritet dėshira pėr tė ėmbla. Ushqehuni 4 herė mė shumė me zarzavate e sallata se mish, vezė, djathte, peshk ose karbohidrate si oriz, bukė, patate, bishtaja.

Ēdo ditė hani 5 porcione zarzavate tė freskėta e tė thata. Mundet tė merret njė gotė lėngje frutash pa sheqerna nė mėngjes; njė pjatė e madhe sallate, pėr darkė, pėr darke hani dy lloje zarzavatesh.

Sasia pėr vakte tė mos kalojė sasinė qė mbajnė dy duart tuaja. Mundohuni tė hani mish tė kuq jo me shumė se tri herė nė javė, mė shumė peshk. Provoni tė hani fruta tė thata, sasi e vogėl nė vend tė tortės e kollacit.

Lehtėsoni gatimin si kinezėt, nė vend tė vajit, verė e zvogėloni pėrbėrėsit dhjamorė, shtoni hudhrėn e qepėn. Zvogėloni gjalpin, djathin e pėrdorni vajin e ullirit. Nė restorante mė mirė porositni dy herė pjatėn e parė se ju lejon pėr ndonjė ėmbėlsirė.

N.q.s hani ushqim qė pėrmban karbohidrate integrale, kjo automatikisht ul lyrėn nė organizėm.

Hani sallatė frutash nė vend tė akullores.

Pėr shumė femra mbetet problematik celuliti. Gjatė kėsaj vere a mund tė kėrcėnohemi nga celuliti?

Nė qoftė se ju hahet diēka lirshėm, hajeni, por mos e teproni, mos hani shumė. N.q.s nuk keni probleme me peshėn, armiku juaj do jetė celuliti. Njihet celuliti i butė e i fortė.

I buti shihet kollaj i forti fibrozi duhet tė shtypėsh me dy gishta nuk varet nga pesha por ėshtė shenjė e njė ushqimi jo tė mirė.

Cilat janė kėshillat tuaja doktoreshė pėr tė mbajtur sa mė larg celulitin?

Si fillim, flakeni cigaren e merruni me sporte. Jo tė bėni dieta tė forta.

Tė eliminoni kripėn e ta zėvendėsoni me bimė mjekėsore pėr gjellėn. Bostani nė vende tė akullores, pjepri ėshtė ideal.

Ananas ndihmon nė nxjerrjen e toksinave, duhet tė jetė nė listėn e ushqimeve tuaja. Kosi me pak lyrė dhe qė ka lactobacillus acidophilus.







Studimi



Ushqimi i duhur bėn ēudira



Shumė ekspertė mjekėsorė pajtohen se ushqimi i rekomanduar dhe i rregullt, shkakton ēudira, jo vetėm pėr organizmin nė pėrgjithėsi por edhe pėr lėkurėn, e cila ka nevojė pėr kujdes tė vazhdueshėm, sidomos nė formė tė ushqimit kualitativ.

Ėshtė shumė me rėndėsi konsumimi i sa mė shumė pemėve dhe perimeve tė pasura me vitamina, tė cilat shpejtojnė shumė funksione tė ndryshme trupore, nė veēanti ato tė pasura me vitamina A, C dhe E, pasi qė kėto vitamina i sigurojnė elasticitet lėkurės dhe e pėrgatisin atė pėr ditėt verore.

Me qėllim qė lėkurės t’i ofrohet trajtim i pėrshtatshėm pėr ta mbrojtur atė nga rrezatimi ultravjollcė, duhet pasur kujdes nė regjenerimin e saj.

Kjo realizohet edhe me lloje tė ndryshme tė pilingut me anė tė cilit largohen qelizat e vdekura nga sipėrfaqja e lėkurės dhe mundėsohet qė shtresat e tjera lėkurore “tė marrin frymė”. Pėrveē kėtyre rekomandohen edhe maskat dhe kremrat e pasura me vitamina dhe minerale.


 

Publikoje në:

Disktutime, lajme dhe informacione nga jeta e perditshme

Informacione mbi artikullin

Gazeta Standard

Publikuar nga: Gazeta Standard

Tė tjera lajme interesante

Regjistrim

Ju mund tė regjistroheni pėr RSS ose pėr tė marrė e-mail me lajmet mė tė fundit.

Regjistrohuni per RSS feed


Ky opsion do tė rivendose dhe njėherė rregullat a paracaktuara tė shfaqjes sė lajmeve nė faqe.

Ri-vendos