Funksioni kryesor i veshkave, pastrimi i gjakut

Autori i Lajmit: red.
Normalisht, ekzistojnė dy veshka, tė vendosura nė regjionin e mesit nga tė dy anėt e shtyllės sė kurrizit, nėn anėn e poshtme tė brinjėve. Kanė ngjyrė tė kuqe - kafenjtė e formė si kokėrr fasuleje dhe madhėsi sa njė grusht. Pėrmes veshkave nga organizmi juaj nxirren tepricat e ujit dhe produktet e fundit tė metabolizmit.
Funksioni kryesor i veshkave ėshtė qė nga gjaku tė mėnjanohen produktet e fundit tė metabolizmit, e gjaku i pastruar tė kthehet nė trup. Ēdo minutė, pėrmes arterieve tė veshkave, nė veshka hyn rreth njė litėr gjak (njė e pesta e tėrė gjakut qė pompohet nga zemra). Pasi tė pastrohet, gjaku kthehet prapa, pėrmes venave tė veshkave.
Veshkat poseidojnė sistem tė komplikuar pėr filtrim. Nė ēdo veshkė ekzistojnė rreth njė milion njėsi, tė quajtura nefrone. Ēdo nefron pėrmban njė filtėr tė vogėl tė quajtur glomerul, i cili ėshtė i lidhur me kanalthet. Teprica e ujit sė bashku me produktet hedhėse ndahet nga gjaku me njė proces tė quajtur filtrim dhe shkon nė kanalthe. Pjesa mė e madhe e ujit dhe e materieve tjera tė cilat janė tė rėndėsishme pėr organizmin kthehen prapė nė gjak pėrmes kanaltheve. Nė kėtė mėnyrė produktet hedhėse koncentrohen nė urinė. Nga kanalthet, urina mbartet nė kanalin tė quajtur legeni i veshkės, e pastaj pėrmes ureterėve nė fshikėzėn e urinės, dhe mė nė fund pėrmes uretrės jashtė.
Normalisht, veshkat krijojnė rreth 1-2 litra urinė ēdo ditė, nė varėsi nga sasia e ujit tė pirė. Veshka normale ka aftėsi tė lejojė njė mbingarkim. Nėse humbet njėra veshkė, tjetra veshkė zmadhohet qė ta kompenzojė funkcionin e veshkės tjetėr.
Veshkat e kontrollojnė nivelin e shumė substancave nė gjak. Me kėtė ata e ruajnė pėrmbajtjen konstante tė gjakut (homeostaza). Veshkat e ruajnė ujin e trupit dhe e mbajnė atė nė nivel qė ėshtė i nevojshėm pėr vijimin normal tė funksioneve tė organizmit. I mbajnė vlerat normale tė natriumit, kaliumit, kalciumit, fosforit dhe mineraleve tjera, qė merren me ushqimin e janė tė rėndėsishme pėr organizmin. Ata tajiten pėrmes veshkave nė qoftė se janė nė tepricė. Urea dhe produktet tjera hedhėse krijohen gjatė shpėrbėrjes sė proteinave, tė marra me ushqim (p.sh. mish). Kreatinina ėshtė produkt hedhės i muskujve. Produktet hedhėse siē janė urea dhe kreatinina hidhen pėrmes veshkave. Nėse funksioni i veshkave ėshtė i zvogėluar, niveli i tyre nė gjak rritet. Niveli i kreatininės nė gjak ėshtė tregues pėr funkcionin e veshkave. Shumica e produkteve hedhėse janė toksike nėse rritet niveli i tyre nė gjak.
Veshkat normale marrin pjesė edhe nė krijimin e disa hormoneve tė rėndėsishme. Kėta hormone marrin pjesė nė rregullimin e tensionit tė gjakut, nė krijimin e rruazave tė kuqe tė gjakut nė palcėn kockore dhe nė pėrthithjen e kalciumit nga zorrėt.


Ky lajm ėshtė publikuar: 05/06/2008

 

Publikoje në:

Disktutime, lajme dhe informacione nga jeta e perditshme

Informacione mbi artikullin

Ballkan

Publikuar nga: Ballkan

Tė tjera lajme interesante

Regjistrim

Ju mund tė regjistroheni pėr RSS ose pėr tė marrė e-mail me lajmet mė tė fundit.

Regjistrohuni per RSS feed


Ky opsion do tė rivendose dhe njėherė rregullat a paracaktuara tė shfaqjes sė lajmeve nė faqe.

Ri-vendos