Pagat referuese pėr tė gjitha profesionet pėr llogaritjen e pensionit



Jonida Tashi

Pėr periudhėn e sigurimit para datės 1 janar tė vitit 1994, pėr llogaritjen e bazės sė vlerėsuar tė pensionit merren parasysh pagat referuese, tė pėrcaktuara me vendime tė Kėshillit tė Ministrave. Qeveria ka pėrcaktuar se sa janė pagat referuese pėr efekt tė llogaritjes sė pensionit para datės 1 janar 1994 pėr tė gjitha profesionet. Specialistėt e pensioneve shpjegojnė se nė rastet kur personi i siguruar ka periudhė sigurimi para dhe pas datės 01.01.1994, baza e vlerėsuar llogaritet si mesatare aritmetike e ponderuar e bazės sė vlerėsuar tė tė dyja periudhave. Kėshtu, ēdo vit, duke filluar nga data 1 janar, baza e vlerėsuar individuale indeksohet me koeficientin, qė llogaritet si raport i kontributit mesatar pėr ēdo person tė siguruar, tė mbledhur nė vitin e fundit kalendarik, kundrejt tė njėjtit tregues tė vitit pararendės. Koeficientėt e indeksimit shėrbejnė pėr tė mbrojtur pagėn nga inflacioni. Ēdo person qė do tė plotėsojė dokumentet pėr tė marrė pension duhet tė dėrgojė bashkė me dosjen e tij edhe pagat e 10 viteve tė fundit. Pensioni llogaritet me mesataren e tri pagave mė tė larta nė tre vite, nga 10 vitet e fundit tė punės. Koeficientet do tė pėrdoren pėr tė shumėzuar pagėn. Kėshtu, paga e ēdo viti do tė shumėzohet me koeficientin qė i pėrket atij viti. Nė rast se njė i punėsuar nė vitin 1997 paguhej 20 mijė lekė nė muaj, atėherė pėr llogaritjen e pensionit paga e tij do tė shumėzohet me koeficientin e vitit 1997, qė ėshtė 1.22. Kėshtu paga e tij pėr efekt pensioni do tė jetė 24.400 lekė. Nė tė njėjtėn mėnyrė do tė veprohet pėr tė gjitha vitet. Kėshtu, mesatarja e pagės pėr efekt pensioni do tė rritet.
Paga referuese
Pagat referuese pėr periudhėn e sigurimit para datės 1.1.1994, pėr efekt tė llogaritjes sė bazės sė vlerėsuar pėr pension, janė sipas tabelave Al, A2, A3, tė mėposhtme. Sipas ligjit “Pėr mbledhjen e kontributeve tė detyrueshme tė sigurimeve shoqėrore dhe shėndetėsore nė Republikėn e Shqipėrisė”, i ndryshuar, pagesat e kontributeve, me deklarata, bėhen nė afatet e mėposhtme. Kėshtu, pagesat e kontributeve nga personat juridikė, pėrjashtuar personat juridikė tė regjistruar si tatimpagues tė taksės vendore mbi biznesin e vogėl bėhen brenda datės 20 tė muajit pasardhės. Kur pronarėt e personave juridikė ushtrojnė funksione drejtuese nė shoqėri si administratorė ose ēdo funksion tjetėr trajtohen si ēdo punėmarrės tjetėr. Ndėrsa nga personat fizikė tė regjistruar si tatimpagues tė TVSH-sė, pagesat e kontributeve kryhen brenda datės 20 tė muajit pasardhės. Deklarata nė kėtė rast do tė pėrfshijė personat e vetėpunėsuar, punonjėsit e papaguar tė familjes, si dhe tė punėsuarit. Pagesat e kontributeve nga personat juridikė tė regjistruar si tatimpagues tė taksės vendore mbi biznesin e vogėl duhet tė bėhen brenda datės 10 tė muajit tė parė, pas pėrfundimit tė ēdo tremujori tė vitit kalendarik. Kur pronarėt e personave juridikė ushtrojnė funksione drejtuese nė shoqėri si administratorė ose ēdo funksion tjetėr trajtohen si ēdo punėmarrės tjetėr. Nga personat fizikė tė regjistruar si tatimpagues tė taksės vendore mbi biznesin e vogėl, pagesat e kontributeve kryhen brenda datės 10 tė muajit tė parė, pas pėrfundimit tė ēdo tremujori tė vitit kalendarik pasardhės. Deklarata edhe nė kėtė rast do tė pėrfshijė personat e vetėpunėsuar, punonjėsit e papaguar tė familjes, si dhe tė punėsuarit.
Paga bruto
Paga bruto, pėr efekt tė llogaritjes sė kontributeve tė sigurimeve shoqėrore e shėndetėsore, ėshtė paga e caktuar sipas legjislacionit nė fuqi ose nė kontratėn e punės, sipas rastit, me kohė ose vėllim pune dhe shtesat e tjera me karakter tė pėrhershėm, qė lindin nė marrėdhėniet e punės. Paga bruto nuk mund tė jetė mė e vogėl se paga minimale e pėrcaktuar nga Kėshilli i Ministrave, qė ėshtė 17 mijė lekė nė muaj. Kontributet llogariten deri nė njė pagė maksimale, e cila ėshtė sa pesėfishi i pagės minimale. Kontributet pėr sigurimet shoqėrore dhe shėndetėsore llogariten e paguhen edhe pėr tė ardhurat nga paga dhe shtesat mbi pagat nga njė punė e dytė. Mbėshtetur nė udhėzimin e ministrit tė Financave Nr.4, datė 18.1.2005, “Pėr mbledhjen e Kontributeve tė Detyrueshme tė Sigurimeve Shoqėrore”, nė qoftė se njė nga punėmarrėsit punon nė dy punė atėherė pėr kėtė punėmarrės secili prej punėdhėnėsve tė tij (personi juridik ose personi fizik) llogarit dhe paguan kontributet pėr sigurimet shoqėrore e shėndetėsore njėsoj sikur personi tė mos ishte i punėsuar nė punėdhėnės tjetėr. Pra, secili prej punėdhėnėsve, nė mėnyrė tė pavarur, llogarit dhe paguan kontributet, mbi bazėn e pagės reale tė punėmarrėsit, brenda kufirit maksimal tė miratuar. E njėjta gjė ndodh edhe nė rastet e tė vetėpunėsuarve, kur i vetėpunėsuari ėshtė njėkohėsisht edhe punėmarrės edhe punėdhėnės. Atėherė ai duhet tė regjistrohet nė degėn e tatimeve dhe tė paguajė kontributet dhe detyrimet e tjera si i vetėpunėsuar, sipas gjithė rregullave, njėsoj sikur tė mos ishte edhe punėmarrės. Ndėrkohė, ai duhet gjithashtu tė paguajė kontributet edhe si punėmarrės te njė punėdhėnės tjetėr. Punėdhėnėsi, ku i vetėpunėsuari ėshtė punėmarrės, i bėn veprimet njėsoj si pėr tė gjithė punėmarrėsit, sikur personi tė mos ishte edhe i vetėpunėsuar.
Llogaritja
Llogaritja e kontributeve tė sigurimeve shoqėrore e shėndetėsore pėr efekt tė kontrollit tė zbatimit tė kufijve minimalė e maksimalė tė pagave bėhet proporcionalisht me kohėn e punuar. Kėshtu, llogaritja e pagės mujore pėr efekt tė pagimit tė kontributeve, kur rezultojnė ndėrprerje apo mungesa nė punė, nė rast se mungesat janė tė vėrtetuara me raport mjekėsor apo ēdo dokumentacion tjetėr tė parashikuar nga Kodi i Punės apo ligji pėr Statusin e Nėpunėsit Civil, bėhet mbi pagėn ditore faktike shumėzuar me ditėt e punuara nė fakt. Subjektet punėdhėnėse janė tė detyruara tė bėjnė shėnimet pėrkatėse nė regjistrin e pagave tė punonjėsve pėr kohėn dhe arsyet e ndėrprerjes sė punės. Ndėrsa llogaritja e pagės mujore pėr efekt tė pagimit tė kontributeve, kur rezultojnė ndėrprerje tė pėrkohshme (orare) nė punė tė parashikuar nga Kodi i Punės dhe tė dokumentuara pėr ēdo rast nga punėdhėnėsi, bėhet mbi pagėn orare faktike shumėzuar me orėt e punuara, nė fakt shumėzuar me ditėt e punuara nė fakt. Subjektet punėdhėnėse janė tė detyruara tė bėjnė shėnimet pėrkatėse nė regjistrin e pagave tė punonjėsve pėr kohėn dhe arsyet e ndėrprerjes sė punės. Nė rastet kur rezultojnė ndėrprerje apo mungesa nė punė, por mungesat nuk janė tė vėrtetuara me raport mjekėsor apo ēdo dokumentacion tjetėr tė parashikuar nga Kodi i Punės apo ligji pėr Statusin e Nėpunėsit Civil, llogaritja e pagės mujore pėr efekt tė pagimit tė kontributeve, nė kufijtė e pagės minimale e maksimale bėhet mbi pagėn ditore bazė tė parashikuar nė kontratė, e cila nuk mund tė jetė mė e vogėl se paga minimale e pėrcaktuar, shumėzuar me ditėt e punės pėr muajin, tė parashikuara nė kontratėn e punės.





Pagat referuese para datės 1.1.1994 pėr tė gjitha profesionet
Tabela nr.1

Lloji i punės Paga mujore nė lekė
Aparati i Kėshillit tė Ministrave
1.Kryetari i Kėshillit tė Ministrave 8,220
2.Zv.Kryetari i Kėshillit tė Ministrave 7,946
3.Kryetare e institucioneve nė varėsi tė 5,480
Kėshillit tė Ministrave
4.Specialistė tė lartė nė Kėshillin e Ministrave 4,932
5.Specialistė tė mesėm 4,110
6.Punonjės tė tjerė 3,562
7.Sipas kėsaj tabele trajtohen edhe punonjėsit 0
tė aparatit tė ish-Komitetit Qendror tė PPSH
Nė Ministri dhe institucione tė tjera qendrore
1.Ministėr, kryetar i Akademisė sė Shkencave 7,672
2.Kryetar i Gjykatės sė Lartė, Prokurori i 7,124
Pėrgjithshėm, kryetar Hetuesie
3.Zv.ministėr,zv.kryetarė tė institucioneve 6,302
dhe drejtorė tė drejtorive
4.Drejtorė drejtorie nė ministri dhe 5,754
institucione qendrore
5.Shefa sektori nė institucione qendrore 5,754
6.Specialistė tė lartė 4,384
7.Specialistė tė mesėm nė ministri 4,000
8.Punėtorė tė kualifikuar 3,288
9.Punėtor tė thjeshtė 2,740
10.Sipas kėsaj tabele trajtohen edhe 0
punonjėsit e aparatit tė kėshillave qendrore tė organizatave tė masave
11.Sipas kėsaj tabele trajtohen edhe punonjėsit 0
e Akademisė sė Shkencave, punonjėsit e aparatit tė institucioneve tė tjera qendrore tė njėhsuara
Nė administratėn lokale
1.Kryetar i komitetit ekzekutiv 5,343
2.Nėnkryetar, sekretar 5,042
3.Shef seksioni 4,713
4.Kryespecialist e pėrgjegjės zyre 4,384
5.Specialist i lartė 4,384
6.Specialist i mesėm 3,863
7.Specialistė tė tjerė 2,740
8.Kryetar i kėshillit tė fshatit tė bashkuar 4,658
9.Sekretar i kėshillit tė fshatit tė bashkuar 3,836
10.Specialistė me arsim tė lartė nė kėshilla 4,110
11.Specialistė tė mesėm 3,672
12.Sipas kėsaj tabele trajtohen edhe 0
punonjėsit e aparatit tė komiteteve tė
partisė dhe kėshillave lokalė tė organizatave
tė masave
13.Tė tjerė 2,740




Tabela nr.2
Lloji i punės Paga mujore nė lekė
Administrata e ndėrmarrjeve
1.Drejtor 4,932
2.Krye ing.Kryeagronom,Kryegjeolog, 4,713
etj tė kėsaj kategorie
3.Zv.Drejtor 4,357
4.Kryetar Dege, shef dhe pėrgjegjės 4,220
repartesh
5.Specialistė tė lartė 4,192
6.Specialistė tė mesėm 3,288
7.Tė tjerė 2,740
Institucione tė tjera lokale
1.Drejtor, Kryetar gjykate,hetuesie,prokurorie 4,384
2.Zėvėndėsa tė posteve tė pikės 1 4,165
3.Specialistė tė lartė 4,110
4.Specialistė tė mesėm 3,507
5.Tė tjerė 2,740

Tabela nr.3
Pėrshkrimi i punės Paga referuese mujore
pėr punėtorėt
1.Qymyrguri,bitumi 0
Nėntokė 4,302
Sipėrfaqe 3,491
2.Miniera tė tjera 0
Nėntokė 3,891
Sipėrfaqe 3,293
3.Fabrika tė pėrp.tė mineraleve 3,293
4.Nafta 3,348
5.Gjeologjia 0
Nėntokė 3,420
Sipėrfaqe 3,348
6.Metalurgjia me ngjyrė 3,304
7.Metalurgjia e zezė 3,392
8.Kimia 3,304
9.Qelqi 3,348
10.Sharrat 3,277
11.Material ndėrtimi,tulla ēimento 3,107
12.Mekanike elektrike 2,795
13.Druri,letra 2,795
14.Lėkurė-Goma 3,222
15.Tekstil-Trikotazh 2,965
16.Ushqimore 2,707
17.Kėpucė-Konfeksione 2,795
18.Duhani 2,893
19.Peshkimi 4,110
20.Bujqėsi,pyjet 2,833
21.Blegtori 2,899
22.Tipografia 3,063
23.Tregti-Grumbullim 2,740
24.Ushqim social 2,466
25.Ndėrtimi 3,063
26.Mekanizmat e rėnda 4,110
27.Shoferė transporti 3,233
28.Punėtorė porti 3,420
29.Postė telekomunikacion 2,921
30.Mirėmbajtje rruge 2,904
31.Transporti hekurudhor 3,562
32.Komunale 2,965
33.Punėtorė tė tjerė 2,685






2 Nentor 2008

 

Publikoje në:

Disktutime, lajme dhe informacione nga jeta e perditshme

Informacione mbi artikullin

Albania

Publikuar nga: Albania

Tė tjera lajme interesante

Regjistrim

Ju mund tė regjistroheni pėr RSS ose pėr tė marrė e-mail me lajmet mė tė fundit.

Regjistrohuni per RSS feed


Ky opsion do tė rivendose dhe njėherė rregullat a paracaktuara tė shfaqjes sė lajmeve nė faqe.

Ri-vendos