Testi i Gjuhės, ēfarė duhet tė mėsojnė nxėnėsit dhe tė drejtat e tyre gjatė provimit

Elementet ndihmėse dhe tė gjitha orientimet pėr konceptet gjuhėsore, shtjellimi i termave e udhėzimet

Lėnda e gjuhės shqipe, nė pėrmbyllje tė ciklit nėntėvjeēar, ėshtė provim i detyruar pėr tė gjithė nxėnėsit qė e pėrfundojnė atė. Provimi i gjuhės shqipe do tė zhvillohet mbi bazėn e njė programi orientues, i cili ndihmon tė gjithė nxėnėsit dhe mėsuesit nė fazėn parapėrgatitore.

Programi synon tė japė pėrmbledhjen e njohurive kryesore qė zėnė peshėn mė tė madhe gjatė viteve tė shkollimit. Programi orientues ėshtė hartuar duke u mbėshtetur te. Programet e lėndės sė gjuhės shqipe, klasa II-IX, udhėzimet dhe materialet e dhėna nga MASH-I, mendimi i grupeve tė interesit, takimi me stafin drejtues tė IKT-sė dhe specialistė tė AVA-s. Kėrkesa qė duhen marrė parasysh pėr testin e provimit tė gjuhės shqipe. Integrimi i gjuhės shqipe dhe leximit. Pesha specifike e linjave, Konceptet, njohuritė dhe shprehitė e linjave. Fragmenti ose fragmentet e pėrzgjedhura mund tė jenė tė llojit letrar ose joletrar, por nuk duhet tė jenė pjesė pėrbėrėse e alterteksteve. Fragmenti ose fragmentet e pėrzgjedhura duhet tė jenė detyrimisht nė pėrshtatje me moshėn e nxėnėsve. Viti mėsimor 2009 2010, pėr klasėn e IX tė arsimit bazė do tė pėrfundojė nė datėn 01 qershor 2010 dhe tė llogaritet me 34 javė mėsimore. Provimet e Lirimit pėr klasėn IX tė zhvillohen mė, Gjuhė Shqipe 07 qershor 2010. Matematikė 19 qershor 2010

 


Pėrsa I pėrket tė lexuarit, Konceptet, njohuritė dhe shprehitė e tij, Nxėnės/i,-ja duhet
tė pėrcaktojė llojin e tekstit (letrar, joletrar) dhe gjininė e tij, tė zbulojė personazhe, mjedise, gjendje, veprime, marrėdhėnie dhe qėndrime nė njė tekst tė dhėnė, tė dallojė jo mė pak se tri elemente karakterizuese pėr personazhe, mjedise, gjendje, veprime, marrėdhėnie etj. nė njė tekst tė dhėnė, tė shpjegojė sjellje, qėndrime dhe marrėdhėnie mes personazheve. Tė gjejė figura letrare, si, epiteti, krahasimi, hiperbola, metafora, personifikimi nė njė tekst tė dhėnė,tė zbėrthejė figurat letrare duke treguar funksionin shprehės tė tyre, tė dallojė fjalėt me ngjyrim emocional, duke zbuluar pėrdorimin artistik tė tyre, tė pėrmbledhė idetė e njė teksti tė dhėnė, tė vlerėsojė idetė e njė teksti, tė pėrcaktojė temėn dhe idenė e pjesės sė lexuar. Tė gjejė fjalėt kyē qė ndihmojnė nė trajtimin e temės dhe nė pėrshkrimin e personazheve, tė pėrcaktojė informacionin mė tė rėndėsishėm nė njė tekst, tu pėrgjigjet pyetjeve: kush? ku? kur? pse? ēfarė? si?, duke pėrdorur ilustrime nga teksti, tė identifikojė kuptimin e parė dhe tė figurshėm tė fjalėve, tė dallojė elemente fantastike nė njė tekst fantastiko-shkencor, tė gjejė njė titull tjetėr tė figurshėm, tė ndryshėm nga titulli i tekstit tė dhėnė, tė dallojė detaje artistike tė pėrshkrimit, p.sh.: tė njė personazhi, tė natyrės etj. Tė dallojė hyrjen, zhvillimin, pikėn kulmore dhe mbylljen nė njė tekst tė dhėnė.Tė bėjė pyetjet e duhura pėrpara, pėrgjatė dhe pas leximit tė tekstit. Tu pėrgjigjet pyetjeve nė mėnyrė logjike pėrpara, pėrgjatė dhe pas leximit tė tekstit. Tė gjejė zgjidhje pėr konfliktin e dhėnė nė njė fragment, duke e argumentuar atė. Tė zbulojė domethėnien e njė fragmenti a teksti, tė zbulojė mesazhin nė njė tekst tė dhėnė. Tė pėrdorė ilustrime nga pjesa pėr njė qėllim tė caktuar: pėr tė argumentuar, pėr tė dhėnė detaje shtesė etj.


Tė shkruarit
Konceptet, njohuritė dhe shprehitė pėr tė shkruarit: funksional, pėr nevoja vetjake, me ndjenjė dhe imagjinatė. Nxėnės/i,-ja duhet tė shkruajė pėr lexues tė ndryshėm: mėsues, prindėr, shokė, tė afėrm, tė pėrdorė parashkrimin duke u mbėshtetur tek tė dhėnat qė ofrojnė materialet parapėrgatitore ose situata pėr tė cilėn shkruan, tė shkruajė pėr tė dhėnė informacion pėr tė tjerėt nėpėrmjet pėrshkrimit dhe argumentimit. Tė pėrshkruajė pėrvoja vetjake dhe veprimtari tė kryera nė grup, tė pėrshkruajė dukuri tė natyrės sipas kėndvėshtrimit tė tij imagjinar, tė hartojė me shkrim zgjidhje pėr situata tė ndryshme tė karakterit fantastiko-shkencor; tė shkruajė me qėllim tė caktuar rreth gjetjeve tė reja nė shkencė apo fusha tė tjera. Tė pėrshkruajė heronjtė e tij imagjinarė duke pėrdorur fjalorin e duhur, tė shkruajė ese argumentuese. Tė shkruajė ese pėrshkruese, tė shkruajė pėrmbledhje. Tė shkruajė njė mbyllje tjetėr, tė ndryshme nga varianti i dhėnė. Tė shkruajė CV, autobiografi, fletė ditari, letėr formale dhe joformale, tė pėrdorė elementet e pėrshkrimit, tė zbatojė kėrkesat gjuhėsore sipas llojit tė shkrimit.


Orientimi pėr tė shkruarit dhe pikėt qė duhet tė fitojė ēdo nxėnės pėr tė arritur rezultatet
Nxėnėsit mund tė provohen pėr tė shkruar tekste tė llojeve tė ndryshme, pėr tė cilat ata janė ushtruar gjatė viteve tė shkollimit. Pėrqindjet janė rezultat i pėrllogaritjeve nga klasa 2-9 brenda linjės sė tė shkruarit, prandaj ato duhen marrė brenda kontekstit tė 15% qė zė linja e tė shkruarit nė tabelėn. Konceptet, njohuritė dhe shprehitė. Nxėnės/i,-ja duhet, tė dallojė klasat e fjalėve, tė pėrcaktojė gjininė, numrin dhe rasėn e emrit. Tė pėrcaktojė formėn, mėnyrėn, vetėn, numrin, kohėn e foljeve. Tė dallojė foljet vetore, njėvetore dhe pavetore. Tė pėrcaktojė llojin e pėremrave, tė pėrcaktojė veēoritė gramatikore tė pėremrave tė ndryshėm. Tė dallojė trajtat e shkurtra dhe tė bashkuara (tė tri pozicionet);
tė dallojė trajtat e shkurtra nga nyja e gjinores, nyja e emrave prejfoljorė dhe e mbiemrave tė nyjshėm. tė dallojė pjesėzėn u tė joveprores nga trajta e shkurtėr u. Tė dallojė pėremrin vetor tė vetės sė tretė nga pėremri dėftor ai. Tė pėrcaktojė llojin e fjalisė sipas kumtimit, intonacionit, tė dallojė foljet kam dhe jam me funksion tė mėvetėsishėm dhe ndihmės. Tė dallojė format e pashtjelluara, tė pėrcaktojė funksionet e formave tė pashtjelluara, tė dallojė lidhėzat. Tė dallojė parafjalėt, tė dallojė fjalėt sipas formimit: tė thjeshta dhe jo tė thjeshta (tė prejardhura, tė pėrbėra, tė pėrngjitura), tė ndėrtojė familjen e fjalėve tė ndryshme me jo me pak se 4 fjalė, tė analizoje fjalėn sipas ndėrtimit, tė krijojė ēifte sinonimie dhe antonimie, tė analizojė fjalėn sipas fjalėformimit. Tė tregojė llojin e fjalisė sipas ndėrtimit (pėrbėrjes). Tė tregojė llojin e fjalisė sipas modalitetit: mohore, pohore, tė tregojė llojin e fjalisė sipas qėllimit tė thėnies: dėftore, pyetėse, nxitėse, dėshirore, thirrmore, tė tregojė llojin e fjalisė sipas gjymtyrės kryesore, tė fjalisė e pėrcaktuar si dykryegjymtyrėshe dhe njėkryegjymtyrėshe. Tė emėrtojė llojin e fjalisė njėkryegjymtyrėshe sipas llojit tė gjymtyrės. Tė ndėrtojė fjali tė thjeshta sipas njė skeme tė dhėnė, tė zgjerojė fjali tė thjeshta, tė zvogėlojė fjali tė thjeshta, tė shndėrrojė fjalinė e thjeshtė nė tė pėrbėrė, tė emėrtojė funksionet gramatikore tė gjymtyrėve nė njė fjali tė dhėnė, tė tregojė me ēfarė shprehen funksionet gramatikore nė fjali, tė dallojė ndajshtimin nga pėrcaktori, tė dallojė ligjėratėn e drejtė nga e zhdrejta. Tė pėrdorė saktė shenjat e pikėsimit brenda dhe nė fund tė fjalisė, tė shkruajė drejt bashkėtingėlloret e zėshme nė trup dhe nė fund tė fjalės. tė pėrdorė saktė bashkėtingėlloret nistore: sh, zh, ē, s, z; tė pėrdorė drejt zanoret: i/y, u/y. Tė pėrdorė drejt nyjen e pėrparme te mbiemrat, tė shkruajė drejt fjalėt kur takohen dy shkronjave tė njėjta, tė shkruajė saktė fjalėt qė pėrmbajnė grupet e zanoreve: ye, ua, ie, tė pėrdorė drejt bashkėtingėlloren: h, j, rr, tė shkruajė drejt fjalėt qė mbarojnė me: - ėr, - ėrr, ėl nė shumės, tė pėrdorė njohuritė sintaksore pėr tė shkruar saktė fjalinė.

Tabelat pėr pėrqindjet sipas fushave tė morfologjisė, rrethanorit, sintaksės e ndajfoljes
Pėrqindjet janė rezultat i pėrllogaritjeve nga klasa 2-9 brenda fushės sė morfologjisė, prandaj ato duhen marrė brenda kontekstit tė 13% qė zė morfologjia nė tabelėn 1.
4 Ndajfolja ėshtė pėrfshirė nė tabelėn e koncepteve kryesore, pasi ajo rimerret edhe tek klasa e fjalėve e rrethanori. Kjo do tė thotė qė nxėnės

 

Publikoje në:

Disktutime, lajme dhe informacione nga jeta e perditshme

Informacione mbi artikullin

Gazeta Sot

Publikuar nga: Gazeta Sot

Tė tjera lajme interesante

Regjistrim

Ju mund tė regjistroheni pėr RSS ose pėr tė marrė e-mail me lajmet mė tė fundit.

Regjistrohuni per RSS feed


Ky opsion do tė rivendose dhe njėherė rregullat a paracaktuara tė shfaqjes sė lajmeve nė faqe.

Ri-vendos